Sommige spellen hebben geen handleiding nodig. The Last Mission uit 1987 is het soort DOS-release waarbij je op het toetsenbord slaat, er iets begint te bewegen, dingen op je beginnen te schieten, en de regels binnen ongeveer vier seconden duidelijk zijn. Dat is geen kritiek. Dat is een ontwerpfilosofie.

Het is een sci-fi-actionshooter, vaag dan, op de manier waarop veel DOS-spellen uit 1987 vaag sci-fi waren, wat wil zeggen dat er sprites zijn die op machinerie lijken en een kleurenpalet dat de ruimte suggereert als je je ogen samenknijpt. Je bestuurt een soort bewapend voertuig of wapenplatform, je beweegt het over het scherm en je schiet op alles wat het spel op je afstuurt. Golven vijanden komen, je rekent ermee af, meer arriveren er. Er is geen verhaal. Er zijn geen tussenfilmpjes. Er is geen personage met een naam.
De gameplay is precies zo uitgekleed als dat klinkt. Je taak is overleven en schieten, in die volgorde. De beweging heeft die bijzondere stijfheid die gebruikelijk is bij DOS-actionspellen uit die tijd, niet kapot, gewoon beheerst, het soort besturing dat je afstraft voor paniek en beloont voor koelbloedigheid. Vijandpatronen herhalen zich, wat betekent dat je ze kunt leren, en zodra je dat doet, verschuift het spel van chaos naar iets wat dichter bij een mechanische puzzel ligt die je oplost met een joystick of toetsenbord. De moeilijkheidsgraad is vroeg steil en vlakt dan af tot een ritme.
Wat spellen als dit in 1987 in leven hield, was geen diepgang. Het was het feit dat je het in minder dan een minuut kon laden, in drie kon sterven, en meteen weer wilde spelen. De pc-speakeraudio was ongeveer wat je zou verwachten: dun, percussief, functioneel. Niets wat een Sound Blaster te schande zou maken, maar een Sound Blaster was ook niet bepaald gegarandeerd. The Last Mission zit in die bijzondere categorie DOS-releases waar niemand beroemd het maakte, niemand het besprak in een blad dat je je zou herinneren, en dat toch op genoeg floppykopieën belandde die op schoolpleinen werden rondgedeeld dat mensen het decennia later nog herkennen.
Het is verouderd zoals alle pure arcadespellen verouderen, niet slecht, gewoon eerlijk. Er is geen illusie van diepgang om te verbrijzelen. Je gaat niet teleurgesteld zijn dat het verhaal niet standhoudt, want er was nooit een verhaal. Wat je krijgt is een strak klein lusje van beweging en schieten dat misschien twintig minuten kost om alles te zien wat het te bieden heeft. Of dat genoeg is, hangt volledig af van je tolerantie voor ouderwets arcadescoren en of je voldoening vindt in het afknabbelen van een paar sterfgevallen van je run. Als je bent opgegroeid met munten in machines voeren of DOS-spellen afgrazen voor topscores, is hier iets wat nog steeds klikt. Iedereen anders zal er in ongeveer dezelfde vier seconden vanaf ketsen die het kostte om de regels te begrijpen.