Het geluid van schaatsen die in het ijs snijden. Dat specifieke krassende gesis van de Sound Blaster — geen piep, geen zoem, maar iets dat daadwerkelijk klonk als een ijsbaan. NHL 93 kondigde zichzelf aan nog voordat je de eerste face-off zag.

EA Sports dropte dit in 1993 op de pc, en het was de hockeygame die er eindelijk uitzag als hockey. Bovenaanzicht, echte NHL-teams, echte spelers, statistieken echt genoeg om je de volgende dag op school over line changes te laten discussiëren. Het doel was niet ingewikkeld: meer scoren dan het andere team over drie perioden. Maar wat het ertoe deed doen, was hoe het daar kwam.
De gameplay was snel en verrassend leesbaar. Je bestuurde je schaatser rechtstreeks, gaf een pass met een knop, haalde uit voor een slapshot, en keek af en toe toe hoe je keeper iets deed dat óf heroïsch óf volslagen onverklaarbaar was. Bodychecks lieten spelers rondtollen. Er werden penalty's gegeven. Power plays voelden als echte druk. Voor 1993 op een 486 was dat geen kleinigheid. De besturing had een leercurve — niet bruut, maar je had een paar potjes nodig voordat je stopte om per ongeluk elke dertig seconden de puck te icen. Een joystick hielp. Op toetsenbord spelen voelde als het sturen van een winkelwagentje met een kapot wiel.

Wat NHL 93 eigenlijk deed, was bewijzen dat sportsimulatie op een thuiscomputer oprechte spanning kon opwekken. Niet de abstracte spanning van pixels naar een doel bewegen, maar iets dat dichter bij het kijken naar een echte wedstrijd lag en om de uitkomst geven. Het publieksgeluid was ruw naar elke moderne maatstaf, de animaties waren beperkt, en de AI had net iets te veel momenten waarop hij gewoon vergat dat verdedigen bestond. Maar als je scoorde met twee seconden te gaan om verlenging af te dwingen, maakte de Sound Blaster genoeg lawaai dat het verdiend aanvoelde. Dat is een moeilijker trucje om voor elkaar te krijgen dan het klinkt. De voorgangers — Face Off! en het eerdere EA Hockey — hadden stukjes hiervan, maar NHL 93 was de eerste keer dat al die stukjes op dezelfde plek op hetzelfde moment zaten en samenwerkten zonder zichzelf voor schut te zetten.

Vandaag is het meer een tijdcapsule dan een uitdaging. De teams zijn bevroren in een specifiek moment van de vroege jaren negentig, de graphics zijn precies wat je zou verwachten van EGA of VGA uit het DOS-tijdperk, en er is geen franchisemodus, geen carrière, niets om je vast te houden buiten de liefde voor de sport zelf. Wat ook een soort van het punt is. Als je hiermee opgroeide, duurt het nu in een browser spelen ongeveer vijfenveertig seconden voordat het spiergeheugen intreedt en je je precies herinnert hoe de slapshot-knop aanvoelde. Als je er niet mee opgroeide, is het een avond waard om te begrijpen waar alle ophef over ging — waarom een generatie pc-gamers ineens besloot dat ze om hockey gaven.