Sokoban

Sokoban is een van de puurste en invloedrijkste puzzelspellen die ooit zijn gemaakt. Ontstaan in Japan in de vroege jaren tachtig, vertaalt zijn naam zich ruwweg als "magazijnbeheerder", en dat is precies wat je bent: een kleine werker in een krap magazijn die kratten op hun gemarkeerde doelvakjes moet duwen. De regels konden niet eenvoudiger zijn. Je kunt alleen duwen, nooit trekken, je kunt maar één doos tegelijk verplaatsen, en je kunt een doos alleen duwen als er lege ruimte achter is. Uit die paar beperkingen komt een verbluffende diepte aan moeilijkheid.

Het geniale is hoe snel "eenvoudig" verandert in "duivels." Omdat je niet kunt trekken, kan één onvoorzichtige duw, waarbij je een krat in een hoek klemt of tegen een muur waar het nooit meer vrij kan komen, een heel level onoplosbaar maken en een herstart afdwingen. Latere puzzels worden ingewikkelde ruimtelijke logicaproblemen waarbij je een lange reeks zetten moet plannen en meerdere dozen vooruit moet denken. Er is geen timer en geen actie, alleen jij, een raster, en de stille voldoening van het ontwarren van een knoop die onmogelijk leek.

Zijn invloed valt onmogelijk te overschatten; de doosduwmechaniek verschijnt tot op de dag van vandaag als deelpuzzel in talloze games, en Sokoban zelf is opnieuw geïmplementeerd op vrijwel elk platform dat ooit is gebouwd, inclusief de hier getoonde MS-DOS-versie. Het is geen dag verouderd, want er was nooit iets om te verouderen. Minimale presentatie, oneindige uitdaging; het blijft een maatstaf van elegant puzzelontwerp.