Zlodej

نه دفترچه‌ای، نه رحمی. ماجرای Zlodej تقریباً همین بود — فلاپی را می‌گرفتی، بازی را داشتی، و اینکه بفهمی هرکس واقعاً از تو چه می‌خواهد کاملاً مشکل خودت بود. Neo Software، استودیویی در وین که در اوایل دههٔ نود مدت کوتاهی در بازار اروپای مرکزی جای پایی باز کرد، این بازی را در ۱۹۹۴ منتشر کرد و همان‌طور که بیشتر چیزها در آن روزگار به کامپیوترهای چک می‌رسیدند، این هم رسید: نسخه‌های رایت‌شده که دست به دست می‌گشتند و برچسب عطفشان با خودکار نوشته شده بود.

ایدهٔ بازی دقیقاً همان است که از اسمش برمی‌آید. نقش یک دزد را بازی می‌کنید. بازی یک ماجراجویی اشاره‌وکلیک است که در چیزی می‌گذرد که من آن را شهری اروپایی با حال‌وهوای مبهم قرون‌وسطایی یا اوایل دوران مدرن توصیف می‌کنم — همان پس‌زمینهٔ سنگ‌فرش‌شده‌ای که رندرش ارزان بود و پرکردنش با نگهبانان مشکوک و درهای قفل‌شده آسان. کارتان دزدیدن چیزهاست، گیر نیفتادن، و لابد به هم بافتن آن‌قدر سرقت موفق که به چیزی برسد. اینکه داستان عمیق‌تری زیر آن باشد یا نه، بستگی دارد چقدر نسبت به سال ۱۹۹۴ سخاوتمند باشید.

مکانیک‌ها بر منطق کلاسیک ماجراجویی تکیه دارند: روی اشیا کلیک کن، با آدم‌ها حرف بزن، آیتم‌ها را به شیوه‌هایی ترکیب کن که فقط برای طراح معما منطقی بوده و شاید برای هیچ‌کس دیگر. نگهبانان مانع اصلی‌اند و با ثبات کسی رفتار می‌کنند که هیچ جای دیگری برای رفتن و هیچ کار دیگری برای انجام دادن ندارد. رد شدن از کنارشان صبر می‌خواهد، آیتم درست در کوله، و گاهی آمادگی برای بارگذاری مجدد و امتحان چیزی که پیش‌تر آن را احمقانه کنار گذاشته بودید. چون گاهی همان کار احمقانه درست است. آن روزگار همین‌طور بود.

آنچه Zlodej در زمان خودش داشت، لحن آن بود — کمی خشک، کمی پوچ، بدون تلاش زیاد برای خنده‌دار بودن، اما گاهی به هدف می‌زد. فضا آن‌قدر زنده به نظر می‌رسید که سرک کشیدن در محیط خودش پاداش بود. آنچه کمتر باوقار پیر شده، اصطکاک رابط کاربری و پیکسل‌گردی است که هر دو در ۱۹۹۴ فلاکت استاندارد صنعت بودند و امروز هم فلاکت‌اند. برخی معماها به منطقی تکیه دارند که فقط در سر طراح وجود دارد؛ چیزی که در یازده‌سالگی بامزه بود و در چهل‌ودو سالگی کمتر.

امروز Zlodej بیشتر یک کنجکاوی است — جالب اگر بخواهید ببینید استودیوهای کوچک اروپایی با قالب ماجراجویی چه می‌کردند در حالی که LucasArts استاندارد طلایی ژانر را تعیین می‌کرد. اجرای آن در مرورگر دردسر فنی را از میان برمی‌دارد و بازی آن‌قدر کوتاه است که یک آخر هفته را از شما نمی‌گیرد. اگر ذائقه‌ای برای ماجراجویی‌های گمنام DOS با کمی شخصیت دارید، ارزش یکی دو ساعت را دارد. فقط انتظار نداشته باشید یک راهنمای گام‌به‌گام شما را از همه‌چیز نجات دهد.